Akıllı Çardak Rezervasyon Sistemi

Ne yapar

Akıllı Çardak, mesire alanlarındaki çardakların önceden rezerve edilerek kiralanmasını ve doluluk durumunun hem ekranda hem sahada anlık görünmesini sağlayan bir sistemdir. Ziyaretçi alana gelmeden boş bir çardak seçer, saat aralığını belirler ve rezervasyonunu tamamlar. Alanda ise her çardağın üzerindeki LED gösterge, çardağın boş mu yoksa kiralanmış mı olduğunu uzaktan bakınca bile anlaşılır kılar.

Sistemin çözdüğü sorun basittir: kalabalık günlerde ziyaretçi boş çardak bulmak için alanı dolaşır, işletme tarafı ise hangi çardağın kullanımda olduğunu ancak yerinde bakarak görebilir. Akıllı Çardak bu bilgiyi tek bir merkezde toplar ve iki tarafa da aynı anda gösterir.

Nasıl çalışır

Kullanıcı akışı birkaç adımdan oluşur:

1. Ziyaretçi web veya mobil arayüzde mesire alanını açar ve harita üzerinde boş görünen çardağı seçer.
2. Kullanım için saat aralığını belirler; seçilen aralıkta çardak başkasına açılmaz.
3. Online ödeme onaylandıktan sonra rezervasyon oluşur. Onay gelmeden kayıt açılmaz.
4. Rezervasyon numarası ve QR kod kullanıcıya iletilir.
5. Alana gelindiğinde QR kod, alan girişinde rezervasyonun doğrulanması için okutulur.
6. Çardağın üzerindeki QR etiketi okutulduğunda sistem kiralamayı teyit eder.
7. Çardak kiralandığında LED kırmızıya, süre bitince yeniden yeşile döner.

QR kod akışta iki ayrı noktada kullanılır ve iki farklı iş görür: girişte rezervasyonu, çardakta ise o çardağın o kullanıcıya ait olduğunu doğrular.

Sistemin temel tasarım ilkesi şudur: rezervasyonun tek doğruluk kaynağı merkezi uygulamadır, LED yalnız bir gösterge katmanıdır. Bir çardağın telsiz bağlantısı geçici olarak koparsa rezervasyon geçersiz olmaz; saha görevlisi QR kodu mobil arayüzden okutarak kiralamayı doğrulamaya devam eder. Bağlantı geri geldiğinde LED, merkezdeki güncel duruma kendiliğinden eşitlenir.

Teknoloji

Sistem üç katmandan oluşur:

• Çardak ünitesi: LED gösterge, LoRa iletişim modülü ve QR kod etiketi. Ünite şebeke elektriğiyle beslenir. QR etiketi pasif bir bileşendir; enerji gerektirmez.
• LoRaWAN ağ geçidi: Alan bazında konumlandırılır, çardak ünitelerinden gelen telsiz trafiğini toplayıp ağ sunucusuna aktarır.
• Merkezi uygulama: Rezervasyon ve ödeme kayıtlarını, anlık doluluğu, yönetim panelini ve raporlamayı barındırır. Ziyaretçi ile saha görevlisi bu katmana internet üzerinden bağlanır.

Haberleşme için LoRaWAN seçilmesinin nedeni menzildir. Mesire alanları geniş ve dağınık yerleşimlerdir; her çardağa ayrı internet bağlantısı çekmek pratik değildir. LoRaWAN ile bir alandaki çok sayıda çardak, sınırlı sayıda ağ geçidi üzerinden tek merkeze bağlanabilir. Taşınan veri de çok küçüktür: çardak yalnız durumunu bildirir, merkez yalnız LED'in ne göstereceğini söyler.

Çardak üniteleri LoRaWAN Class C sınıfında çalışır. Bir çardak kiralandığı anda LED'in kırmızıya dönmesi, cihazın merkezden gelecek komutu sürekli dinlemesini gerektirir. Sürekli dinleme düşük güçlü bir çalışma biçimi değildir; bu nedenle mimari, çardaklarda şebeke elektriği bulunmasına dayanır. Bu sayede güneş paneli veya batarya ünitesine gerek kalmaz, batarya değişimi gibi bir bakım kalemi de oluşmaz.

Bir alanın kaç ağ geçidiyle kapsanacağı masa başında belirlenmez. Ağaç yoğunluğu, arazi yapısı ve montaj yüksekliği menzili doğrudan etkilediği için kapsama, kurulum öncesinde sahada yapılan ölçümle planlanır. Kullanılan frekans bandı (EU868), kısa mesafe erişimli telsiz cihazlarına ilişkin BTK düzenlemesi kapsamındadır.

Kullanım alanı

Sistem, çok sayıda çardağın geniş bir alana dağıldığı mesire alanları, piknik alanları ve benzeri açık hava tesisleri için tasarlanmıştır. Çardakların tamamının rezervasyona açılması gerekmez; donanım yalnız rezerve edilebilir çardaklara takılır, diğer çardaklar bugünkü gibi serbest kullanımda kalabilir.

Proje, kamu tarafına sunulmak üzere hazırlanmış bir sistem tasarımıdır. LED ünitesinin dış ortam dayanımı, ağ geçidi kapsaması ve rezervasyon akışının uçtan uca doğrulanması için önce sınırlı bir alanda pilot kurulum öngörülmektedir. Aynı LoRaWAN altyapısı, alanda ileride eklenebilecek başka sensörler için de ortak haberleşme omurgası olarak kullanılabilir.