M-Bus Sayaç Okuma Yazılımı

Ne yapar

M-Bus Sayaç Okuma Yazılımı, kablolu M-Bus (EN 13757) hattına bağlı sayaçları bir bilgisayarın seri portu üzerinden okuyan Windows masaüstü programıdır. Ana ekran tek bir tablodur: her satır bir sayacı gösterir ve daire numarası, ad-soyad, sayaç numarası, endeksler ve tüketim aynı satırda durur. Saha ekibi bir binadaki sayaçları tek oturumda okuyup sonucu doğrudan bu tabloda görür.

Programın başlıca işlevleri:

• Tarama: 0–250 arasındaki birincil adresleri tek tek yoklar ve yanıt veren sayaçları listeye ekler. Kurulumda hangi adreste hangi sayacın olduğu bilinmiyorsa bu adım listeyi çıkarır.
• Okuma: Listedeki sayaçları sırayla okur, gelen veriyi çözümler ve tabloya yazar.
• Excel aktarımı: Sayaç listesi Excel'den alınabilir, okuma sonuçları Excel'e verilebilir. Böylece daire ve sakin bilgisi bir kez hazırlanır, her dönem yeniden kullanılır.
• Okuma geçmişi: Her sayacın geçmiş okumaları sayaç bazında saklanır ve program kapatılıp açıldıktan sonra da yerinde kalır.
• Yedek alma ve geri yükleme: Sayaç listesi ve ayarlar tek adımda yedeklenir, gerektiğinde geri yüklenir.
• Özel okuma/sıfırlama komutları: Bazı sayaçlar için ayrı bir okuma ve sıfırlama adımı bulunur.

Program, EN 13757 protokolüyle haberleşen sayaçları marka bağımsız okur.

Nasıl çalışır

Bilgisayar, bir M-Bus master çevirici üzerinden sayaç hattına bağlanır. USB M-Bus master kullanıldığında sürücü ayrı bir dosya olarak aranmaz; okuma programının kurulumuyla birlikte gelir. Kullanıcı ayarlardan COM portunu ve zaman aşımı değerlerini seçer.

Okuma başladığında program her sayacı sırayla uyandırır, ondan veri telgrafı ister ve yanıtı çözümleyip ilgili satıra yazar. Bir sayaç yanıt vermezse ya da hat o an koparsa program kapanmaz: o satır kırmızıyla işaretlenir ve sıra bir sonraki sayaca geçer. Okuma bitince eksik kalan sayaçlar tablodan kolayca ayırt edilir ve yalnız onlar yeniden denenebilir.

Sorun ayıklama için ayrı bir pencere, seri port üzerinden giden ve gelen kayıtları gösterir. Bu pencere uzun okuma oturumlarında da arayüzü yavaşlatmayacak şekilde sınırlandırılmıştır.

Teknoloji

Program Python 3 ve PyQt5 ile geliştirildi; M-Bus telgraflarının çözümlenmesi açık kaynak bir M-Bus kütüphanesi üzerine kuruludur. Kurulum, kullanıcının kendi uygulama klasörüne yapılır ve yönetici yetkisi istemez. Sayaç listesi ve ayarlar bir yapılandırma dosyasında, okuma geçmişi ise kurulum klasöründeki yerel bir SQLite veritabanında tutulur.

Lisanslama donanıma bağlıdır. Program bilgisayarın donanımından bir ürün kodu üretir; lisans anahtarı bu koda RSA-2048 / SHA-256 imzasıyla bağlanır ve bitiş tarihi kontrol edilir. Ürün koduna işletim sistemi sürümü katılmadığı için Windows güncellemeleri lisansı bozmaz; aynı anahtar başka bir bilgisayarda kabul edilmez. Lisanssız modda tablo 300 satırla sınırlıdır, tarama ve özel sıfırlama adımı kapalıdır.

Program açılışta yeni sürüm olup olmadığını denetler. İndirilen kurulum dosyası SHA-256 özetiyle doğrulanır; özet tutmazsa dosya çalıştırılmadan silinir. Arayüz Türkçe ve İngilizce olarak kullanılabilir.

Kullanım alanı

Yazılım, M-Bus hattı çekilmiş apartman ve sitelerde sayaçların bina içinden, dönemsel olarak okunması için tasarlandı. Tablo yapısı daire ve sakin bilgisini sayaçla aynı satırda tuttuğu için okuma sonucu, paylaştırma ya da faturalandırma hazırlığına doğrudan girdi olabilir. Excel dosyası bu adımda iki taraf arasındaki ortak biçim olarak kullanılır.

Okuma ekipleri için pratik karşılığı şudur: adresi bilinmeyen sayaçlar taramayla bulunur, liste bir kez kurulur ve her dönem aynı liste üzerinden okunur. Okunamayan sayaçlar sahada hemen görülür, geçmiş okumalar ise bir sonraki dönemde karşılaştırma için hazır bekler.

Ürün sitesi

Programın güncel kurulum dosyası ürün sitesi m-bus.com.tr üzerinden indirilir; program güncellemeleri de bu siteden dağıtılır. Aynı sitede M-Bus master çeviricileri ve kablosuz sayaçlar için geliştirilen wM-Bus okuma programı da yer alır.